Theo Báo cáo Cập nhật tình hình dịch AIDS toàn cầu năm 2009 (do UNAIDS và WHO công bố ngày 24/11/2009), đến cuối năm 2008 ước tính Châu Á có khoảng 4,7 triệu (dao động từ 3,8 triệu đến 5,5 triệu) người nhiễm HIV/AIDS đang còn sống.
Tuy nhiên số trường hợp mới nhiễm HIV hàng năm đã giảm từ 400.000 người (năm 2001) xuống còn 350.000 người (năm 2008).
Trong năm 2008, ở Châu Á ước tính có 330.000 người chết do các bệnh có liên quan đến AIDS. Trong đó, số người chết do AIDS năm 2008 ở Nam và Đông Nam Á đã giảm khoảng 12% so với “đỉnh” vào năm 2004, nhưng ở khu vực Đông Á số người chết do AIDS hàng năm vẫn còn tăng.
Châu Á hiện đứng thứ 2 sau khu vực Cận Shara của Châu Phi về số người nhiễm HIV/AIDS còn sống, trong đó Ấn Độ chiếm ½ số người hiện nhiễm HIV của châu lục này.
Ngoại trừ Thái Lan, tỷ lệ hiện nhiễm HIV của tất cả các nước còn lại ở Châu Á đều dưới 1%.
Nhìn chung, tình hình lây nhiễm HIV ở các nước Châu Á những năm gần đây tương đối “ổn định”, chỉ còn gia tăng ở một số nước như Bangladest và Pakistan.
Tuy nhiên, đáng lưu ý là tỷ trọng phụ nữ trong tổng số người hiện nhiễm HIV trong khu vực này lại đang gia tăng, từ 19% vào năm 2000 lên 35% vào năm 2008 (nghĩa là cứ trong 100 người nhiễm HIV có 35 người là phụ nữ), riêng ở Ấn Độ con số này là 39% vào năm 2007.
Đến tháng 12 năm 2008, 37% số người nhiễm HIV ở châu Á cần được điều trị đã được dùng thuốc kháng vi rút (ARV), tăng 7 lần trong vòng 5 năm trở lại đây.
Vấn đề lớn cấp bách trong phòng, chống HIV/AIDS của Châu Á hiện nay là phải tăng cường dịch vụ xét nghiệm HIV. Vì, ví dụ như ở Trung Quốc, chỉ có chưa đầy 1/3 số người nhiễm HIV/AIDS được phát hiện, còn 2,3 vẫn chưa biểt là họ đã nhiễm HIV.
Mặc dù dịch HIV/AIDS ở Châu Á trong một thời gian dài khu trú trong một số nhóm cư dân đặc thù (như người bán dâm - người mua dâm; nam có quan hệ tình dục với nam; người tiêm chích ma túy), nhưng hiện nay dịch HIV ở khu vực này đang lan nhanh vào các nhóm được coi là nguy cơ thấp thông qua quan hệ tình dục của những người này với những người có hành vi nguy cơ cao đã nhiễm HIV.
Ở Trung Quốc, nhiều năm qua, con đường lây truyền HIV chủ yếu là qua tiêm chích ma túy thì nay quan hệ tình dục khác giới đã “vượt lên” và đang trở thành con đường lây lan chính của HIV ở nước này.
Ở rất nhiều nước Châu Á hiện nay, người bán dâm đang là những người có nguy cơ lây nhiễm HIV đặc biệt cao. Ví dụ ở Myanmar hơn 18% nữ bán dâm đã nhiễm HIV. Còn ở Trung Quốc vẫn có tới 60% nữ bán dâm không thường xuyên sử dụng bao cao su với người mua dâm.
Nam bán dâm ở Châu Á cũng là nhóm người có nguy cơ bị nhiễm HIV cao. Ví dụ ở Indonesia, tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm nam bán dâm là 20,3%, cao hơn gấp 3 lần so với tỷ lệ này trong nhóm nữ bán dâm (7,1%).
Hiện châu Á có khoảng 4,5 triệu người tiêm chích ma túy. Trung Quốc được coi là nước có nhiều người tiêm chích ma túy nhất thế giới (2,4 triệu). Tại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran ước tính có khoảng 70.000 – 300.000 người tiêm chích ma túy, còn con số này ở Pakistan được ước tính tới 54.000 – 870.000 người.
Ước tính có khoảng 1/5 số người có quan hệ tình dục đồng giới Nam ở Châu Á đã nhiễm HIV. Tỷ lệ này khá cao ở một số nơi như Myanma (29,3%), Bangkok (Thái Lan) khoảng 30,7%, Chongqing (Trung Quốc): 12,5%, Nam Ấn Độ từ 7,6 – 18,1%...
Văn Khôi
(Theo Báo cáo của UNAIDS và WHO) | 