Vai trò của các Tổ chức Xã hội trong phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Ngày 10 tháng 01 năm 2012, tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo “Vai trò của các tổ chức xã hội trong phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam” do Diễn đàn Xã hội Dân sự hợp tác phòng, chống AIDS (VCSPA) tổ chức với sự tài trợ của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), trong khuôn khổ Kế hoạch cứu trợ khẩn cấp của Tổng thống Hoa Kỳ về phòng, chống HIV/AIDS (PEPFAR), thông qua Dự án Sáng kiến Chính sách Y tế (USAID/HPI) với sự bảo trợ của Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (SCDI).

Với mục đích đưa ra các gợi ý và khuyến nghị về vai trò và tầm quan trọng của các tổ chức xã hội như các tổ chức phi chính phủ NGO trong nước, các nhóm tự lực, các tổ chức thiện nguyện, tổ chức cộng đồng trong việc thực hiện Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2020 và tầm nhìn 2030, trên cơ sở các chính sách hiện hành, Hội thảo đã xác định một số yếu tố chủ chốt ảnh hưởng đến sự tham gia của các tổ chức này trong phòng, chống HIV/AIDS.

Tại Hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiên – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội trình bày các quan điểm và chính sách hiện hành về sự tham gia của các tổ chức xã hội trong các hoạt động xã hội như phòng, chống HIV/AIDS. Theo ông Tiên: “Ủy ban các Vấn đề Xã hội rất trân trọng và cảm ơn tất cả các hoạt động góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân. Các nhóm, các mạng lưới và NGO đang hoạt động rất tốt nhưng dường như các cơ quan chính phủ còn đang e dè trong việc phối hợp với các tổ chức xã hội trên với hoạt động phòng, chống HIV/AIDS”.
Ông Tiên cũng chia sẻ “Tại Thông báo kết luận số 27-TB/TW ngày 09/5/2011 của Ban Bí Thư về sơ kết Chỉ thị 54-CT/TW ngày 31/11/2005 của Ban Bí thư (khóa IX) về tăng cường lãnh đạo công tác phòng, chống HIV/AIDS trong tình hình mới đã nhận định: Sự tham gia của các tổ chức quần chúng và các tổ chức quốc tế đã góp phần khẳng định công tác phòng, chống HIV/AIDS trở thành một hoạt động liên ngành phong phú, đa dạng và thực sự có hiệu quả, làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV, giảm số người nhiễm và khống chế lây nhiễm HIV”. Cũng theo ông Tiên “Nhà nước cần sớm có cơ chế quan tâm và hỗ trợ kịp thời cho những hoạt động thực sự có hiệu quả đối với các tổ chức xã hội khi mà Nhà nước chưa thể đảm đương hết được. Việc tham gia của các tổ chức xã hội có thể xem như «nối dài cánh tay » của Nhà nước trong công tác phòng, chống HIV/AIDS”.
Ông Mai Xuân Phương – Phó Trưởng phòng Truyền thông và Huy động cộng đồng, đại diện cho Cục Phòng, chống AIDS trình bày dự thảo Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. Dự thảo Chiến lược khẳng định: “Khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức tôn giáo, các tổ chức xã hội, từ thiện, tổ chức phi Chính phủ, các tổ chức tư nhân, doanh nghiệp, các hiệp hội nghề nghiệp, các tổ chức cộng đồng, mạng lưới người nhiễm HIV tham gia công tác phòng, chống HIV/AIDS. Tăng cường sự tham gia của các nhóm dễ bị lây nhiễm HIV và các tổ chức xã hội trong vận động, hoạch định chính sách và xây dựng kế hoạch cũng như giám sát, đánh giá chính sách và các hoạt động của chương trình”. Dự thảo cũng xác định vai trò của các tổ chức xã hội và sự kết nối giữa các cơ sở y tế với cộng đồng trong đó có các cơ sở tôn giáo, từ thiện, mạng lưới người nhiễm trong các can thiệp cụ thể - ví dụ như trong việc tạo ra chuỗi cung ứng dịch vụ liên tục, có chất lượng bảo đảm thực hiện các gói dịch vụ dự phòng, điều trị, chăm sóc toàn diện.
Ông Mai Xuân Phương cũng đã ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà các tổ chức xã hội đã thu được trong thời gian qua về công tác phòng, chống HIV/AIDS đồng thời cũng đề nghị các tổ chức xã hội tiếp tục phát huy vai trò của mình và thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để nắm vững chủ trương, chính sách và để việc tổ chức thực hiện công tác phòng, chống HIV/AIDS đạt hiệu quả cao hơn nữa.
Tham dự hội thảo còn có đại diện của Cơ quan Liên hiệp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên hiệp quốc (UNODC), Cơ quan Hợp tác Phát triển Hoa Kỳ (USAID), Dự án Sáng kiến Chính sách Y tế (USAID/HPI)/Abt. Associates, Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS – hợp phần Liên hiệp các hội Khoa học – Kỹ thuật Việt Nam, Vụ Pháp chế - Bộ Công an, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Hà Nội, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS Cần Thơ và một số cơ quan, tổ chức khác. Đại diện của các tổ chức xã hội và các chuyên gia về huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội cũng đóng góp nhiều ý kiến có giá trị trong hội thảo.

Quang cảnh Hội thảo